Zwierzęta

Rysie: Koty, które nie malują, a pędzelki mają

Spartan pod Termopilami było tylko 300, a ile jest w Polsce rysiów? Czy pędzelki jak Van Goghowi służą rysiom do malowania? I dlaczego, jeśli chcesz zobaczyć rysia przyda Ci się noktowizor.

Falanga hoplitów greckich
Falanga hoplitów greckich

Kanadyjski, rudy, Iberyjski

Tych rysi nie uświadczysz w Polsce. Możesz natomiast spotkać Rysia Euroazjatyckiego, chociaż nie będzie to łatwe. Pomimo tego, że blisko 1/3 terytorium Polski to lasy, są to jednak drapieżniki leśne, które niezwykle rzadko można spotkać. Większości osób, na hasło o rzadko spotykanym zwierzęciu przywoła w pamięci obraz wilka i choć jest to prawda, to by spotkać rysia potrzeba chyba jeszcze więcej szczęścia. Obok wilka i niedźwiedzia ryś należy do największych polskich drapieżników. Naturalnym środowiskiem rysia są wielkie lasy, zwarte obszary starodrzewów, gęsto podszyte, z wykrotami i powalonymi pniami. Niestety obszarów o tej charakterystyce zostało w Polsce jak na lekarstwo co przyczynia się do tego, że te wspaniałe koty nie mają u nas zbyt dużego wyboru jeśli chodzi o miejsca do bytowania. Dzikie puszcze pod naporem pił kurczą się, a wraz z nimi populacja rysia w Polsce. Najnowsze badania pokazują, że tych wspaniałych, największych europejskich kotów jest na terenie naszego kraju nie więcej niż 200 sztuk (w tym około 100 w Karpatach).

Ryś euroazjatycki
Ofiarami rysi padają najczęściej sarny.

3xS: skoczny, samotny, sarny lubiący

Ryś Euroazjatycki (Lynx lynx), największy z rodziny (waga dorosłego osobnika może wynieść nawet 40 kg i 150 cm długości) bo o nim mowa to kot niezwykły. I to nie tylko ze względu na swój wygląd: przypominający domowego kota, choć od niego znacznie większy, posiada na zaokrąglonych uszach charakterystyczne pędzelki (włosy na uszach, to nie tylko ozdoba, ale swego rodzaju antena wzmacniająca odbierane dźwięki). Cechą charakterystyczną jest także niewielki ogon. Dzień spędza często w bezruchu zakumulowany w swych kryjówkach lustrując otoczenie wkoło. Pora aktywności nadchodzi, gdy księżyc zastępuję słońce na widnokręgu. Z nastaniem zmierzchu rusza na łowy. Wyśmienity wzrok (w niektórych językach ryś jest nazywany ostrowidzem) to kolejna cecha, która pomaga nie tylko polować, ale także unikać niebezpieczeństw.

Ryś
Rysie dzień spędzają głównie w kryjówkach, a na żer wychodzą dopiero w nocy.

Poza krótkim okresem godów Rysie są samotnikami zajmującym rozległe terytorium o powierzchni kilkuset kilometrów kwadratowych (w Polsce notowano przypadki gdzie obszar ten wynosił nawet 350 km kwadratowych). Każdej nocy przemierzają stałymi szlakami kilka lub kilkanaście kilometrów w poszukiwaniu pokarmu. I choć przysmakiem Rysi są sarny, (ok. 60-70% wszystkich ofiar, jeden ryś zabija średnio ponad pięć saren lub jeleni miesięcznie), to ich łupem padają także gryzonie, zające, ptaki, młode jelenie czy dziki. Jedynie samice tworzą niewielkie grupy rodzinne wraz ze swoimi młodymi. Ciąża u rysiów trwa ok. 50-70 dni, po czym przeważnie rodzi się od 1 do 4 młodych, które opuszczają matkę przed ukończeniem pierwszego roku życia.

Choć chroniony to nieuchronnie ginący?

W Polsce Rysie żyją w dwóch populacjach: Nizinnej zamieszkującej północno-wschodni rejon Polski oraz karpackiej (Rysie występujące w polskiej części Karpat stanowią zatem fragment dużej populacji, której zasięg rozciąga się od Słowacji po Rumunię, przez co są w mniejszym stopniu narażone na krótkotrwałe działanie niekorzystnych czynników) obejmującej Tatry, Beskidy, Pogórze Przemyskie i Roztocze. Niewielka populacja bytuje także w Puszczy Kampinoskiej. Po II wojnie światowej Ryś został objęty w Polsce ochroną gatunkową, dzięki której jego liczebność stopniowo rosła.

Ryś kot
Polska nazwa “ryś” pochodzi od prasłowiańskiego słowa oznaczającego “szybki”.

Rosnące zainteresowanie tym gatunkiem ze strony myśliwych sprawiło, że w 1953 r. ryś został ponownie wpisany na listę zwierząt łownych, by w 1995 r. powtórnie zostać objętym ochroną gatunkową. Jednak nadal największym zagrożeniem dla rysi jest człowiek. W czasie dalekich wędrówek migracyjnych rysie obierają trasę wiodącą głównie przez tereny zalesione. Mogą przy tym wykorzystywać duże lasy, zakrzaczone doliny rzek czy mniejsze nasadzenia leśne. Nasilający się w ostatnim okresie ruch drogowy, rozbudowa osiedli i innej infrastruktury oraz rosnąca penetracja ludzka w lasach pozbawiają ich zarówno terenów do zamieszkania jak i tych dzięki którym mogą swobodnie migrować. Jeśli dodamy do tego kłusownictwo oraz okresowe braki pożywienia ze względu na nadmierny odstrzał saren i jeleni liczba 200 osobników już niestety nie dziwi.

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *